 |
| Tên tuyến đường Trương Quốc Dung (Q.Phú Nhuận, TP.HCM) ghi không đúng với tên danh nhân Trương Quốc Dụng - Ảnh: TIẾN LONG |
Khiếp đảm với tên đường
Ở TP.HCM, có một thời gian thành phố phình to nhanh lẹ theo kiểu vết dầu loang, các quận vùng ven nào cũng có hàng chục dự án nhà đất, khu dân cư tự phát xuất hiện mỗi năm kéo theo hàng trăm đoạn đường xây dựng thương hiệu mà chính quyền địa phương không kịp làm giấy tờ đặt tên theo quy định, thậm chí không kịp nghĩ ra tên để đặt.
Vậy nên đến giờ, có phổ thông tên trục đường không giống khách hàng nào làm cho người nghe lần đầu... bạt vía. Lần trước tiên tôi được một người bạn giới thiệu nhà bạn ở tuyến đường Điện Cao Thế (Q.Tân Phú), tôi tưởng anh chàng này chưa có nhà, bịa ra cái tên tuyến đường để chọc tôi. Mức độ đến tôi mới biết đó là một đoạn đường rộng hẳn hoi và chính giữa con đường này có tuyến phố dây điện cao thế với những cột điện khổng lồ.
Một tên con đường khác mới nghe cũng rờn rợn, là con đường Ấp Chiến Lược, bởi gợi nhớ hình ảnh khu dồn dân bao quanh bởi hàng rào thép gai cao quá đầu người trong chiến tranh làm cho người nghe không mấy thiện cảm.
Tuyến phố Kênh Nước Đen mang lại hình ảnh không mấy thẩm mỹ cho người nghe (nó còn gợi nhắc lại một thời kỳ kênh rạch nào của TP.HCM cũng bốc mùi).
Ở TP.HCM còn có đa dạng tên tuyến đường số hoặc tên tuyến phố vừa có số vừa có tên danh nhân hoặc tên tuyến phố là tên của xã có số phía sau. Con đường Cao Lỗ ở Q.8 có đa dạng các con phố nhánh mang tên số nhà ngay ngã ba kèm tên vị danh nhân này như 218 Cao Lỗ, 232 Cao Lỗ...
Ở Q.12 có hàng chục con đường mang tên phường và số như Hiệp Thành 13, Hiệp Thành 17, Tân Chánh Hiệp 33, Tân Chánh Hiệp 36...
Khổ nhất vẫn là tên đường số.
Rộng rãi khu cư dân sầm uất, đã sinh ra từ lâu đời nhưng vẫn mang tên con đường số, mà mỗi quận có phổ thông tuyến phố tên số trùng nhau làm người mới tới đau đầu vì đi tìm nhà.
Nếu Q.Thủ Đức có đa dạng con đường số 17 nên trong bảng giá đất, Nhà nước phải phân biệt bằng cách thức ghi tên các con phố đương nhiên tên phố phía sau như đường 17 P.Hiệp Bình Phước, trục đường 17 P.Linh Chiểu, tuyến phố 17 P.Linh Trung...
Ở Q.9 có một công trình thành phố được chủ đầu tư chăm chút về tên địa danh rất kỹ. Trong khu đô thị này, các tên các con phố được đặt là tên các nghệ sĩ nhiều người biết đến như Thanh Nga, Trịnh Công Sơn, Út Trà Ôn... Tên của các block bình thường cư cũng được đặt theo tên các danh nhân nhiều người biết đến quả đât.
Chưa nói đến chất lượng nhà đất nhưng bí quyết đặt tên làm mới cho những công trình công cộng trong dự án đã chiếm đoạt ngay được thiện cảm của khách hàng. Khu Phan Xích Long ở Q.Phú Nhuận có một khu vực đặt tên các con phố là các loài hoa từ Hoa Mai, Hoa Đào, Hoa Lan... cũng mang đến tuyệt hảo và dễ nhớ.
Vì vậy tôi yêu cầu đặt tên con đường theo cụm. Chả hạn như trong một khu dân cư nên đặt tên các con phố theo nhóm tên các danh nhân cùng thời hoặc nhóm danh nhân cùng tham gia một hoạt động nào đó, ví dụ cùng tham gia phong trào Cần Vương... Như vậy, cư dân dễ nhớ, dễ tưởng tượng, xác định phương hướng khi sắm trục đường mà việc giáo dục tính nhân bản, tuyên truyền về lịch sử cũng được thuận lợi...
Thêm địa danh, làng nghề, đảo xa
Việc các đoạn đường trùng tên ở TP.HCM đã gây nên những gian khổ nhất định cho người địa phương. Tôi ở Q.Gò Vấp. Nhiều khi tôi hẹn chạm mặt anh em hay đối tác của bản thân mình tại đâu đó trên đường Phạm Ngũ Lão thì cứ y như rằng người tôi hẹn sẽ đi thẳng ra Phạm Ngũ Lão Q.1.
Tôi nhân thức rằng mình quen miệng quá mà quên nói rõ là ở Q.Gò Vấp. Có lần người thân của tôi hứa hẹn chạm chán ở các con phố Nguyễn Đình Chiểu, tôi chạy ra Nguyễn Đình Chiểu Q.1 thì mới biết người thân của tôi đang lúng túng đợi ở đường Nguyễn Đình Chiểu Q.Phú Nhuận.
Tôi cho rằng nguyên do hết sạch tên tuyến phố ở TP.HCM đang đặt ra là do lề thói lấy môtip tên danh nhân, nhân vật mà đặt cho các con đường. Tôi hoàn toàn đồng ý rằng, việc lấy tên một nhân vật nào đó đặt tên đường, sẽ tạo điều kiện cho người địa phương kiếm được thức rõ hơn về tính lịch sử hay ý nghĩa cho việc vì sao lại đặt tên con đường tương tự: như trục đường Nguyễn Văn Trỗi cầu Công Lý Q.3 chả hạn.
Dĩ nhiên giả dụ cứ phải dùng tên các vị hero mà đặt tên trục đường thì bao nhiêu tên cũng sẽ không đủ, đây cũng là nguyên nhân các thị xã thi nhau đặt trùng tên, rồi cư dân chạm chán đủ thứ phiền toái vì nhầm các con phố.
Tôi nghĩ, nếu khu vực muốn đặt tên tuyến đường không có hình tượng một vị anh hùng chi tiết, thì chỉ huy thị trấn nên mở mang việc đặt tên sang các hàng ngũ khác như tên địa danh, tên làng nghề, tên hoa hay hàng loạt đảo xa của chúng ta vẫn chưa có tên trục đường chi tiết.
Ví dụ: thành phố Nha Trang có tháp bà Ponagar nổi tiếng, lãnh đạo nơi đây liền đặt tên con đường đối diện là đường Tháp Bà. Tên trục đường tương tự vừa không trùng mà còn vừa mang rộng rãi ý nghĩa.
|
* Hãy học kinh nghiệm vài nước là bên dưới tên tuyến phố mang tên danh nhân có chú giải năm sinh và năm mất, hoặc bên dưới tên sự kiện lịch sử chú thích tóm lược sự kiện và thời điểm diễn ra. Cả nhì ý trên là nhằm hạn chế sự lạnh nhạt, vô cảm của một cái tên è trụi, đồng thời lăng xê tri thức lịch sử cho thế hệ hiện nay và cho muôn đời sau. Cách thức làm cho này cũng giúp quảng cáo hình ảnh giang sơn cho du khách nước ngoài mỗi khi họ đi mua tuyến đường và thắc bận rộn những dòng chữ ghi chú bên dưới tên tuyến đường. |
|
Đổi mới phương pháp khiến * Ngoài những danh nhân nhân loại đã được thừa nhận, nên dùng các tên thuộc loại trung tính như cây xanh, hoa lá, động vật, tên thủ đô, các thị trấn lớn, nhiều người biết đến của các nước, các tỉnh giấc của VN... vì không cần giám định gì nhiều. Khi ấy, quỹ tên con đường sẽ rất phú quý. Trong khi, khi đặt tên con đường nên đặt theo cụm, không nên đặt cá biệt. Ví dụ như khu cư dân ở đường Phan Xích Long (Q.Phú Nhuận) có một loạt trục đường mang tên các loại hoa, rất hấp dẫn và tạo sắc thái độc đáo cho khu phố đó. Lúc trước, tôi và một người bạn đã buộc phải ý nghĩ đó lấy tên thủ đô các nước đặt cho các đoạn đường ở khu đô thị mới, ví dụ như khu Thủ Thiêm. Tại mỗi con đường mang tên thủ đô nước nào đó, ví dụ Paris, thì đòi hỏi các công trình ở đó phải mang những nét đặc biệt của Paris hoặc Pháp (kiến trúc, tên khu chợ, cao ốc...), để người đi trên đoạn đường này cảm giác như đang ở Paris hay Pháp. Đây sẽ là điểm ngao du rất rất dị. Tiếc nuối rằng ý tưởng này chưa được thu nhận. |
Xem thêm: váy ngủ dài
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét