Chủ Nhật, 2 tháng 10, 2016

Nắm bắt thế nào cho đúng về các danh xưng, học hàm?

LTS: Nhân đọc bài viết nhị bài viết "Rối loàn danh xưng trong những nơi công cộng" và "Danh xưng, chứng chỉ, bằng cấp trong hệ thống giáo dục nước ta" đăng trên báo Điện tử Giáo dục vn, thầy giáo Nguyễn Phát Tài (giảng viên trường Cao đẳng Phát thanh - Truyền hình II) có những góp ý với hy vọng đóng góp thêm cách nhìn vì sự sản xuất giáo dục nước nhà.

Rộng con đường dư luận và tôn trọng tranh biện đa chiều, Tòa soạn trân trọng gửi tới bạn đọc quan niệm riêng này của tác giả!

Bằng cấp, chứng chỉ là cơ sở pháp lý để xác nhận chủ sở hữu của nó có một trình độ và năng lực phù hợp với một tiêu chuẩn một mực.

Ở đây có nhì yếu tố cần được phân định rạch ròi văn bằng (degree) và chứng chỉ (certificate):

Văn bằng là căn cứ xác định năng lực của chủ nhân ở một trình độ nào đó: bằng Tấn sĩ, bằng Thạc sĩ, bằng Đại học, bằng Cao đẳng, bằng Trung học Giỏi, bằng Trung học Đa dạng...

Chứng chỉ là căn cứ xác định năng lực của chủ nhân đủ kỹ năng làm một công việc cụ thể:

Chứng chỉ Sư phạm - xác thực cho người có bằng Đại học một ngành ngoài Sư phạm đủ kĩ năng dạy học; chứng chỉ hành nghề kế toán trưởng - xác thực cho người có bằng Đại học, Cao đẳng ngành nghề kế toán đủ tài năng khiến công tác của một kế toán trưởng...

Danh xưng, chứng chỉ bằng cấp trong chuỗi hệ thống giáo dục nước ta (Ảnh minh họa trên nld.com.Việt Nam).

Danh hiệu giải quyết được trong văn bằng, tùy tham gia trình độ và lĩnh vực học mà người học được nhận danh hiệu tương ứng, danh hiệu này chính là học vị của người học và theo đó chúng ta có một số danh hiệu sau:

Người tốt nghiệp Đại học sẽ có danh hiệu tùy vào ngành được tập huấn.

Những người ra trường Đại học những ngành nghề Công nghệ Tự nhiên, Kỹ thuật Phố hội, nghệ thuật, kinh tế... sẽ công nhận danh hiệu cử nhân. 

Những người tốt nghiệp Đại học những ngành nghề thuộc khối công nghệ sẽ được thừa nhận danh hiệu kỹ sư. 

Những người tốt nghiệp Đại học các ngành về kiến trúc sẽ được thừa nhận danh hiệu kiến trúc sư.

Những danh hiệu này chỉ phụ thuộc tham gia ngành được tập huấn chứ không phụ thuộc tham gia trường tập huấn và cũng không phụ thuộc vào công tác họ sẽ làm.

Ai học và chấm dứt chương trình huấn luyện Thạc sĩ sẽ được cấp bằng và danh hiệu Thạc sĩ, nói đúng hơn danh hiệu Thạc sĩ là học vị của người có trình độ Thạc sĩ.

Gần giống như vậy, khách hàng nào học và hoàn thành chương trình đào tạo Tấn sĩ sẽ được cấp bằng và danh hiệu Tấn sĩ.

Tác giả bài viết "Rối loạn danh xưng trong tiệm tạm hóa" đã sai sót khi nghĩ rằng "... ai muốn khiến phân tích sinh để đạt học vị Tấn sĩ thì đề xuất phải có bằng Thạc sĩ".

Theo Nhân tố 8, quy chế nhạo huấn luyện tấn sĩ Ban hành cố nhiên Thông tư số 10/2009/TT-BGDĐT ngày 07/5/2009 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Huấn luyện thì người dự vào trình độ Tấn sĩ cần có trình độ Đại học trở lên và cần phục vụ thêm vài yêu cầu về nghiên cứu khoa học.

Người học Thạc sĩ là người cập nhật tri thức theo hướng chuyên sâu có thể được phát hành từ khóa luận tốt nghiệp Đại học đã làm lúc trước.

Nghĩa là người học Thạc sĩ là người khởi đầu có kiến thức sâu về một chuyên ngành hẹp nào đó chứ chẳng phải là "có tri thức rộng do đi học mà có" như tác giả bài báo viết.

Hình như, học Thạc sĩ chính là học cách tự học, tự nghiên cứu theo hướng sâu về chuyên môn chứ không đơn giản là "cập nhật tri thức mới hơn so với lúc ra trường Đại học". Vì sau khi ra trường Thạc sĩ không bạn nào lại đi học tiếp Thạc sĩ để cập nhật mà anh phải tự học, tự cập nhật.

Thạc sĩ chính là bước đệm tốt để người học có xác định phương hướng tốt hơn cho một đề tài trong luận án khi khiến cho tìm hiểu sinh. Dĩ nhiên bước đệm này có thể sẽ không quan trọng ví như người thi hành luận án mua ra một hướng nghiên cứu mới.

Tôi đồng ý với tác giả bài báo "Danh xưng, chứng chỉ, bằng cấp trong chuỗi hệ thống giáo dục nước ta" rằng Thạc sĩ và Tấn sĩ không có tính liên thông.

Về học hàm Giáo sư và Phó Giáo sư, tác giả đã quá khắc khe và nhầm nghĩa khi cho rằng "Phó" là cấp dưới, là "người giúp việc" cho cấp trưởng; từ đó phân vân rằng trong một bộ môn chuyên ngành không có Giáo sư thì Phó Giáo sư giúp việc cho bạn nào? Nhưng rõ ràng Giáo sư chưa phải là cấp trên của Phó Giáo sư do đó băn khoăn này không đúng.

Xét về tính lịch sử từ "Phó" được dùng trong Phó Giáo sư khởi đầu sinh ra trong các kỳ thi dưới thời nhà Nguyễn (trong khoảng thời vua Minh Mạng).

Theo đó, những người không đậu Tấn sĩ trong kỳ thi Hội thì được ghi nhận là đậu "phó bảng" để phân biệt với người đậu "chính bảng". Từ đây, ta có thể hiểu "Phó" có tức thị thấp hơn, chưa bằng (kém hơn). 

Theo từ điển Tiếng Việt của Hoàng Phê, ấn bạn dạng 2016 (trang 988) khái niệm: "Phó giáo sư (giáo sư cấp I) là học hàm của người nghiên cứu kỹ thuật, giảng dạy ở bậc đại học, dưới giáo sư". 

Như vậy Phó Giáo sư và Giáo sư là nhì học hàm ở hai chừng khác biệt, chủ quyền lập nhau.

Trong chuỗi hệ thống giáo dục Việt Nam hiện thời Bộ Giáo dục và Tập huấn không cấp các danh hiệu Tấn sĩ chuyên ngành nghề hay Tấn sĩ liên ngành nghề.

Quy dè bỉu huấn luyện trình độ tiến sĩ của Bộ Giáo dục và Huấn luyện chỉ quy định cấp bằng Tiến sĩ. Dĩ nhiên trong thực tại chúng ta hay chạm chán cụm từ như Tiến sĩ kỹ thuật.

Sở dĩ tương tự là do "vướng bận bịu của lịch sử", trước đây chúng ta có học vị Phó Tiến sĩ và Tấn sĩ tương tự như Liên Xô và các nước Đông Âu.

Khi tổ quốc hội nhập thì để hợp nhất học vị với các nước Tây Âu và Hoa kỳ, chúng ta chuyển học vị Phó Tiến sĩ (trước kia) thành Tiến sĩ và Tấn sĩ (trước kia) thành Tiến sĩ công nghệ.

Cần để ý rằng từ "Phó" trong Phó Tấn sĩ được giảng nghĩa gần giống như Phó Giáo sư và Giáo sư.


Có thể bạn quan tâm: tin tức nhanh việt

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét