Vn - giấc mơ 2035 (4): Giáo dục nằm ở đâu?

Để vietnam biến thành một nền kinh tế thu nhập làng nhàng cao tham gia năm 2035, trong Công bố tổng quan Việt Nam 2035, các chuyên gia kiến nghị sáu chuyển đổi cần thiết:

1. Tân tiến hóa nền kinh tế cùng lúc với nâng cao năng lực khó khăn của khu vực kinh tế cá nhân.

2. Sản xuất năng lực thay đổi sáng tạo, lấy khu vực kinh tế tư nhân khiến cho trọng tâm.

3. Nâng cao hiệu quả của quá trình thành phố hóa, tăng mạnh gắn kết giữa các thành phố và vùng phụ cận.

4. Sản xuất vững bền về môi trường và tăng mạnh khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu.

5. Bảo đảm công bình và hòa nhập phường hội cho các lực lượng yếu thế cùng với sự sản xuất của thị trấn hội trung lưu.

6. Xây đắp một Nhà nước pháp quyền tân tiến với nền kinh tế hoạt động mua bán hoàn toản, hội nhập và phường hội dân chủ phát triển ở trình độ cao.

Ảnh minh họa trên báo giaoduc.net.Việt Nam.

Trong hơn 160 trang của Công bố, phần bỏ ra cho giáo dục chỉ chiếm đoạt một dung lượng rất khiêm tốn, khoảng 3 trang từ giữa trang 77 tới đầu trang 80.

Nhìn vào yếu tố nhập cuộc soạn thảo Thông báo, chỉ có độc nhất vô nhị một cựu thứ trưởng giáo dục là ông Bành Tiến Long, số còn lại nhiều phần là chuyên gia kinh tế, ngân hàng và vì vậy, không có gì ngạc nhiên khi Giáo dục không được niềm nở đúng mức trong Lên tiếng.

Yếu tố thời sự mới, can hệ tới cuộc cách mệnh khoa học, công nghệ, giáo dục mà vài người gọi là cách mạng 4.0 thì dường như lại càng chẳng hề là lĩnh vực nhiệt tình của các chuyên gia kinh tế?

Mục tiêu đề ra cho Giáo dục trong 20 năm đến là thay vì phổ cập Tiểu học hoặc Trung học Hội chợ, vn sẽ phổ cập giáo dục Trung học Phổ thông (Tr.79):

“Cân nhắc biến đổi nhị phân hệ riêng rẽ (Trung học Phổ quát theo hướng học thuật và khoa học/ dạy nghề) thành một chuỗi hệ thống duy nhất cho phép học theo nhì hệ để kiếm được bằng ra trường Trung học”.

Chấp hành điều này có đồng nghĩa với việc sẽ chấm dứt quan điểm phân luồng ngay trong khoảng bậc phổ thông, chỉ còn lại một chuỗi hệ thống độc nhất?

Phổ cập giáo dục Trung học Phổ quát liệu có đồng nghĩa với việc hoàn thành tình trạng thi vào lớp 10, một điều gây đau đầu phụ huynh và những biến tướng của hiện tượng chạy lớp, chạy trường?

Tất nhiên, để Việt Nam trở thành nước thu nhập làng nhàng cao, hướng tới “thịnh vượng, sáng tạo, công bình và dân chủ” vào năm 2035 mà thiếu những phân tích thấu đáo và kiến nghị cụ thể về vai trò và chế độ Giáo dục thì quả là hơi không dễ dàng hiểu.

Liệu đây có phải là căn bệnh kiếm được thức vốn sinh tồn hồ hết năm qua, rằng giáo dục chỉ nên được đề cao về lý thuyết, ngợi ca thật rôm rả trong các hội nghị để thầy trò đỡ tủi, còn thực tế thì nên để cuối cùng bởi giáo dục không làm ra gạo, sắt thép, máy bay, tên lửa…?

Nếu như nền giáo dục vietnam được tôn trọng đúng mức, xứng đáng với câu “giáo dục là quốc sách hàng đầu” thì không bao giờ có chuyện bằng lòng tập huấn lực lượng thầy giáo trong khoảng những đối tượng“chuột chạy cùng sào”, không bao giờ có chuyện công ty công quyền thị trấn cho người đập phá hội sở Bộ Giáo dục tham gia cuối những năm 80 thế kỷ trước.

Năm 2013, Trung ương ban hành một Nghị quyết (Quyết nghị số 29-NQ/TW - 4/11/2013) về đổi mới cơ bản, vừa đủ giáo dục huấn luyện.

Vậy nhưng dù Thông báo tổng quan báo cáo đầu năm 2016, nghĩa là nhì năm sau, những vấn đề nổi cộm trong thông báo lại không hề có bóng dáng của giáo dục.

Nền Giáo dục vietnam bậc phổ quát lúc thì “thực nghiệm”, lúc thì VNEN, lúc “nói không với tiêu cực và bệnh thành quả”, lúc “ngồi nhầm lớp”, trẻ con đi học lúc thì “tấn công hội đồng bạn học”, lúc  “thích là đốt”…

Với tình trạng ấy lấy gì đảm bảo vietnam sẽ có một lớp người đủ năng lực và hành vi thi hành 6 hàng ngũ nhân tố mà các chuyên gia nhà băng, kinh tế hay điều hành đề cập?

Ở bậc Đại học, vừa qua, chỉ đạo một vài trường ngoài công lập và dư luận phản đối mạnh mẽ việc cơ quan, địa phương chỉ tuyển nhân viên người tốt nghiệp đại học, kỹ sư ra trường các trường công lập, xem đó là quyết định không thích hợp với luật pháp của quy định hiện hành.

Ngoài ra đó có thể điểm danh vài chục trường Đại học công lập gắn với cụm từ “lùm xùm” và không nên kinh ngạc khi hiện ra những tên trường thuộc hàng uy tín nhất hai toàn quốc như Bách Khoa, Kinh Tế, Ngoại Thương…

Thật tâm, người viết không không thể tinh được khi kiến tạo “quy hoạch” mai sau đất nước, dân tộc, người ta không mấy nhiệt tình tới giáo dục, nhân tố này vốn là truyền thống “từ xưa đến nay” dựa theo ý cụm từ đã được sử dụng trong Báo cáo.

Các văn bạn dạng, nghị quyết, luôn bỏ ra cho Giáo dục những lời có cánh, thực tế Giáo dục luôn là lĩnh vực được dành đầu tiên sau Bình yên, Quốc phòng, Ngoại giao, Nguồn vốn, v.v… Tóm lại, cấp dành đầu tiên của Giáo dục luôn là cấp “đội sổ” và cho nên “Nước nhà đội sổ” chỉ là hệ quả thế tất.

Dành đầu tiên về kinh tế, thể dè bỉu… không sai vì đó là phản ứng dồn nén một thời điểm dài nhưng đó là những vấn đề có tính “ăn xổi”, những vấn đề chủ chốt, dài lâu của đất nước là “trồng người” thì cần đến hàng trăm năm và chẳng thể “ăn xổi” - như lời căn dặn của Cụ Hồ.

Nước nhà sẽ tiến về đâu, khi chủ trương ăn xổi của chúng ta lại phù hợp, lại được phụ họa bởi vài cao kiến “ăn xổi” của những người vốn không thể nói là am tường 100% tính bí quyết người Việt?

Thời Pháp thuộc, bè phái thực dân thực thi chính sách “dân ngu dễ trị”, cách mạng tháng 8/1945 xóa bỏ cách thức thực dân phong kiến nhưng tàn tích của nó thì chưa chắc đã biến mất hoàn toàn, vẫn còn đâu đó ý kiến “dốt thì dễ bảo”, cấp trên dốt không mấy khi có cấp dưới chuyên nghiệp.

Lãnh đạo dốt không mấy khi lựa chọn người tài vào ekip của chính mình.

Giáo sư Ngô Bảo Châu chuyện trò cùng thầy giáo, những người làm công tác giáo dục (Ảnh: nld.com.vn).

Chỉ việc thi tuyển công bằng giáo viên các đơn vị quản lý, nửa thế kỷ vẫn khiến cho chưa tốt, lời hẹn “giáo viên sống được bằng lương” chẳng nhân thức tới bao giờ mới thành thực tế, chỉ một việc huỷ bỏ công ty chủ công các trường Cao đẳng, Đại học chúng ta mất hàng chục năm chưa thể tiến hành.

Chỉ việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật về xử lý công dân sử dụng bằng “dởm”, mấy chục năm chúng ta vẫn không dám đưa thành một yếu tố trong luật bởi người địa phương ít sử dụng bằng “dởm” mà cốt yếu là cán bộ, đảng viên!

Vì sao không muốn giải quyết, sợ giải quyết người mua bằng “dởm”?

Vì có khi đó lại là thủ trưởng của người có bằng thật - như ông Trưởng ban Đơn vị Thành ủy Vị Thanh, Hậu Giang gần đây! Và cũng còn một sự thực khác, rằng nếu như không cùng phong cách “dởm” thì thật không dễ dàng để ngồi cùng “mâm” với nhau!

Suy cho cùng, giáo dục không có chỗ trong giấc mơ Việt Nam 2035 cũng chẳng có gì phải bi đát vì căn số giáo dục bấy lâu vẫn thế.

Vòng nguyệt quế đội trên đầu một vài hôm sau là vứt tham gia sọt rác, chỉ có chiếc huy chương đeo dưới cổ hủ là được trân trọng treo trong tủ trưng ở phòng khách hay phòng truyền thống?

Cơ mà, liệu người Việt có cần phải học hết Trung học Phổ biến rồi mới nghĩ tới chuyện học nghề hay có thể đi làm sớm hơn để trang trải gian truân cuộc sống? Và Đại học có phải là bậc thang danh vọng duy nhất dành cho những con người chỉ cần một cuộc sống bình dị?

Nếu như những bộ óc kiệt xuất không trả lời được thắc mắc ấy thì lẽ nào, hãy để các cháu sinh viên tự mua câu trả lời theo triết lý “trời sinh voi, trời sinh cỏ”?

Và dễ thường, 20 năm nữa, khi yếu tố kiện kinh tế trở thành khá giả, khi mái nhà cán bộ, công chức đều có ôsin thì chẳng cần đến giáo dục công cộng, chỉ cần nền “giáo dục ôsin” là đủ vì trẻ thơ sẽ ăn món ăn kiểu ôsin, nói theo giọng ôsin và thân với ôsin hơn thân với ba má?

Liệu ngành nghề Giáo dục có nên xây dựng riêng một chuyên đề “vietnam - giấc mơ giáo dục 2035” thay vì trông đợi vào ba trụ cột của Chính phủ và Nhà băng thế giới?

Xem nhiều hơn: tin tức nhanh nhất việt nam