Thứ Tư, 26 tháng 10, 2016

Trung - Mỹ vờn nhau ở Đại dương Đông và hướng đi nào cho các nước gầy?

South Trung Quốc Morning Post ngày 25/10 đưa tin, các chuyên gia tin rằng Mỹ có kĩ năng đẩy mạnh tuần tra các đảo mâu thuẫn ở Đại dương Đông sau khi kế hoạch xoay trục sang châu Á - Thái Bình Dương có tín hiệu lung lay.

Giới phân tích China nhận định, việc thứ Sáu tuần trước Hoa Kỳ điều tàu khu trục mang hoả tiễn dẫn con đường USS Dcatur tuần tra gần đảo Phú Lâm và Tri Tôn trong quần đảo Hoàng Sa (thuộc độc lập vietnam, hiện đang bị TQuốc chiếm đóng bất hợp lí) là để trấn an bè bạn và đối tác, sau một bước lùi của ý tưởnrg xoay trục.

Các quan chức Mỹ tiết lộ tin tức về hoạt động tuần tra này sau khi Bắc Kinh và Manila ra tuyên bố chung, nhì bên tìm cách thức khắc phục tranh chấp Biển Đông qua hội đàm, điều đình.

Học giả China tin rằng Mỹ sẽ tăng nhanh tuần tra

Nghê Lạc Hùng, một nhà quan sát quân sự ở Thượng Hải phản hồi: "Mỹ đã mất điểm tựa của chiến lược xoay trục sang châu Á khi Philippines thay đổi chế độ đối ngoại, xong đối đầu với Trung Quốc.

Để giữ vững thiệt hại đối với quyền bá chủ của bản thân và trấn an các đồng chí, Mỹ chẳng thể ngồi nhìn mà không làm gì cả."

Hải quân Mỹ và Malaysia trong một cuộc tập trận phổ biến ở Đại dương Đông, ảnh: Philstar.

Hu Bo, một nhà phân tích trong khoảng Viện Nghiên cứu biển tại Đại học Bắc Kinh tin rằng, khi nào kế hoạch xoay trục sang châu Á của Mỹ còn hiệu lực, khi đó Washington sẽ tiếp tục bộc lộ sức mạnh quân sự trong khu vực.

Lý Kiệt, một chuyên gia hải quân China cho hay, Mỹ đã tính tới việc tranh thủ sự hỗ trợ của các quốc gia và vùng cương vực có yêu sách ở Hồ Đông để thử thách Trung Quốc.

vn, Malaysia, Brunei và Đài Loan cũng tuyên bố chủ quyền và lợi quyền hàng hải ở Hồ Đông. 2 bè bạn của Mỹ là Nhật Bản và Australia cũng có thể có những hoạt động chung với Hoa Kỳ trong tương lai. 

"Ví như không tậu được con bài chốt hạ, Mỹ có thể sẽ phải trực tiếp nhúng tay tham gia. Họ sẽ phải chứng minh rằng bản thân mình sẽ không rời khỏi khu vực." Ông Kiệt bình luận.

Những gì xảy ra tiếp theo trên Đại dương Đông dựa vào vào bức xúc của Trung Quốc

Giáo sư Ian Storey, thành viên cao cấp Viện Ishak ISEAS-Yusof, Singapore cho biết:

"Ví như Trung Quốc chọn lựa phản ứng thách thức các hoạt động này của Mỹ, bít tất tay sẽ tăng cao. Nếu Trung Quốc chỉ thuần tuý phản đối thì tôi không nghĩ là nhị bên sẽ tăng mức tấn công cược."

Euan Graham, Giám đốc Bình yên quốc tế Viện Lowy của Australia bình luận, chuyến tuần tra hòa bình hàng hải hàng không ở khu vực Hoàng Sa của Mỹ có thể không cố ý diễn ra đúng thời gian chuyến thăm China của Rodrigo Duterte.

Ví như có một yếu tố chính trị trong thời gian này, thì phổ thông khả năng Nhà Trắng cảm thấy cần thực hiện một hoạt động trước cuộc bầu cử Mỹ, giảm sức ép cho các nhà chỉ huy kế nhiệm.

Chiến hạm USS Decatur đã không tiến vào bên trong 12 hải lý vùng biển của Phú Lâm, Tri Tôn, nhưng nó vượt qua cái gọi là "đường cơ sở thẳng để tính chiều rộng vùng biển" mà Bắc Kinh tuyên bố (năm 1996, bóp méo Nhân tố 47 UNCLOS 1982). [1]

Mỹ chẳng làm cho được gì hơn, Trung Quốc thừa cơ lấn đến dần dần

Mặc dù hoạt động tuần tra hòa bình hàng hải, hàng không mà Mỹ bắt đầu ở Hoàng Sa theo cá nhân người viết là hoàn toàn thích hợp với pháp luật quốc tế, trong đó có Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982, nhưng cũng chưa giải quyết được điều gì.

Theo Reuters, một vài quan chức quân sự Mỹ bật mí, việc vấn đề chiến hạm đến Hoàng Sa tuần trước là của Hạm đội 3 đóng tại San Diego, Hoa Kỳ, thay vì nhóm của Hạm đội 7 đồn trú tại Nhật Phiên bản. [2]

Bình luận về việc Hạm đội 3 hải quân Hoa Kỳ cho tàu USS Decatur tuần tra hòa bình hàng hải ở Hoàng Sa, Lục Khảng - người phát ngôn Bộ Ngoại giao China cho rằng:

Giả dụ hành động của Mỹ làm tổn hại tới hòa bình, an toàn và ổn định của khu vực châu Á - Thái Bình Dương, China tự nhiên sẽ phản đối họ.

Nhưng theo nhà nghiên cứu Lý Kiệt phát biểu trên South China Morning Post, TQuốc sẽ phản ứng với các thử thách của Mỹ bằng cách thức mở mang sự hiện diện của mình, tăng nhanh phòng ngự trên các đảo (chiếm đoạt đóng bất hợp pháp).

Người viết cho rằng, đây mới là vấn đề nguy nan và khó ứng phó.

Ông Kiệt để ý, trong tương lai, hải quân China sẽ phản ứng cứng rắn hơn, nhưng xử lý các cảnh huống gần giống một cách kiềm chế giễu. Tóm lại Trung - Mỹ vẫn tiếp diễn cạnh tranh, nhưng không để mất kiểm soát chia thành chiến tranh, xung chợt.

Trung - Mỹ "khiến màu" trong khu vực và giải pháp nào cho các nước bé bỏng?

Hiroshi Murayama, phóng viên báo Nikkei Asian Review ngày 25/10 có bài phân tách giải pháp cho các nước ốm trong bối cảnh khó khăn Trung - Mỹ càng ngày càng gay gắt ở Đại dương Đông: Không ngả theo China, cũng không ngả theo Mỹ.

Thời Chiến tranh Lạnh, các mối quan hệ quốc tế số đông nằm trong tay một vài chính trị gia bậc nhất nên mới dẫn tới hiện tượng chia phe, thân Mỹ hay thân Liên Xô, thân Trung Quốc.

Hiện giờ các đất nước Đông Nam Á được tạo thành trong khoảng một tập phù hợp đa dạng các lợi ích không giống nhau, nên rất khó cho các nước theo đuổi chính sách đối ngoại "lựa chọn phe" trong một thời điểm dài.

Nhìn vào quan hệ đối tác thương mại của Philippines, một non sông đang được để ý vì những phát ngôn "xoay trục 180 độ" của ông Rodrigo Duterte có thể thấy vấn đề này.

Năm 2015, hoạt động mua bán xuất khẩu lớn nhất của Philippines là Nhật Bản với 21,1% tổng kim ngạch, tiếp theo là Mỹ 15%, China 10,9% và Hồng Kông 10,6%.

3 nhà xuất khẩu lớn nhất tham gia Philippines là TQuốc chiếm hữu 16,2% tổng kim ngạch, Mỹ 10,8% và Nhật Bản 9,6%.

Do đó quan hệ kinh tế khỏe khoắn với China không hề chuyện gì đáng ngạc nhiên. Cũng không có gì lạ khi các nước Đông Nam Á cố gắng giảm sút găng chính trị và tăng nhanh phù hợp tác kinh tế - thương mại với Trung Quốc.

Chiến lược ngoại giao của các nước Đông Nam Á dựa trên một sự thăng bằng giữa bình yên và kinh tế. Kết quả là các nước này phải đi lại qua lại giữa TQuốc và Mỹ - Nhật, dựa vào vào tình hình mỗi quá trình.

Đương nhiên không có cái gọi là "phong toả chống China" như Bắc Kinh vẫn tuyên truyền, cũng không có cái gọi là phong bế chống Mỹ - Nhật.

Trong khi ông Rodrigo Duterte nghiêng về phía TQuốc khiến cho các quan chức an ninh Mỹ - Nhật cảm thấy sốc, thì Tổng thống Indonesia Joko Widodo vốn ngả về phía TQuốc sau khi nhậm chức, nhưng gần đây càng ngày càng phản đối China bành trướng Biển Đông, bằng bí quyết tăng cường phòng ngự, triển khai diễn tập quân sự ngoài khơi Natuna.

Lúc mới nhậm chức, ông Joko Widodo thăm Nhật Bản và China, để 2 nước đọ sức với nhau chọn ra nhà thầu cho công trình xây dựng một tuyến các con phố sắt cao tốc. 

Bắc Kinh thắng thầu nhờ điều kiện ưu đãi đa dạng hơn. Tuy nhiên đã có những thông tin cho thấy, Joko Widodo sẽ lựa chọn Nhật Bạn dạng khiến nhà thầu cho các công trình xây dựng tuyến phố sắt cao tốc tới đây tại Indonesia.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Leon Panetta thăm Cảng Cam Rực rỡ năm 2012. Ảnh: Defense.gov.

vn cũng rất khôn khéo và thăng bằng tinh tế trong quan hệ với các nước lớn. Đầu 04 tuần này Việt Nam chuẩn y tàu quân sự Mỹ thăm Cảng Thế giới Cam Nhãi thì thứ Bảy tuần trước, tàu quân sự China cũng được phép cập Hoa Phượng đỏ này.

Tại Thái Lan, một cuộc đảo chính quân sự năm 2014 khiến cho run sợ của vài tờ báo Mỹ đã thành sự thật khi Bangkok ngả gần hơn về phía Bắc Kinh.

Tuy nhiên Thái Lan đã (rất tỉnh giấc táo khi) chọn lựa Nhật Bạn dạng khiến công ty đối tác tham gia công trình xây đắp tuyến tuyến đường sắt cao tốc nối Bangkok với Chiang Mai. 

Với một dự án đơn lẻ khác xây đắp một tuyến con đường sắt xuyên nước nhà đoạn qua Thái Lan, Bangkok đã phù hợp tác với Bắc Kinh, nhưng nhường nhịn như vẫn đang nỗ lực gia tăng gây áp lực với Bắc Kinh trên bàn thảo luận, bằng bí quyết tăng mạnh quan hệ với Nhật Phiên bản để khiến cho đối trọng.

Chuyến thăm Trung Quốc vừa qua và chuyến thăm Nhật Bản mở màn trong khoảng hôm qua của Tổng thống Rodrigo Duterte không nằm ngoài ý tưởnrg cân bằng này. 

Sự thay đổi chế độ ngoại giao của các nước nhỏ tuổi tùy thuộc vào tình hình trong nước và quốc tế. Rodrigo Duterte cũng có thể sử dụng chiến thuật thương lượng này để tối đa hóa lợi ích cho Philippines khi đi giữa Trung - Mỹ, Trung - Nhật. [3]

Tài liệu xem thêm:

[1]http://www.scmp.com/news/china/diplomacy-defence/article/2039805/us-likely-increase-patrols-disputed-islands-south-china

[2]http://www.reuters.com/article/us-southchinasea-usa-thirdfleet-idUSKCN12P0C4

[3]http://asia.nikkei.com/Politics-Economy/International-Relations/Southeast-Asian-diplomacy-is-Trung Quốc-neutral


Đọc thêm: tin tức nhanh thế giới

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét