"Ông Rodrigo Duterte đã giáng một đòn mạnh vào uy tín của Mỹ"

The Wall Street Journal ngày 16/10 bình luận, chuyến thăm chính thức Trung Quốc 4 ngày trong tuần này của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte sẽ làm Hoa Kỳ có thể phải xây dựng lại các tính toán kế hoạch của bản thân ở Đông Nam Á.

China và Philippines đã bất hòa kể trong khoảng cuộc khủng hoảng Scarborough năm 2012, khi Manila bị Bắc Kinh chiếm hữu quyền kiểm soát bãi cạn rất giàu khoáng sản hải sản này, nơi chỉ phương pháp căn cứ hải quân ở vịnh Subic chưa đầy 200 km.

Chính vấn đề này đã xúc tiến Philippines dưới thời Tổng thống Benigno Aquino III thân cận hơn với Hoa Kỳ.

Năm 2014, nhì nước ký hiệp ước thích hợp tác quốc phòng mở rộng, cho Mỹ tiếp cận nhiều hơn các căn cứ quân sự Philippines, gần những điểm nóng ở Đại dương Đông.

Ông Rodrigo Duterte và những người ủng hộ, ảnh: The Wall Street Journal.

Nhưng chỉ sau khoảng 100 ngày kể trong khoảng khi nhậm chức, ông Rodrigo Duterte đã giáng một đòn mạnh tham gia uy tín của Hoa Kỳ, có khả năng phá hỏng những nỗ lực do Mỹ dẫn đầu nhằm kháng cự sự bành trướng của TQuốc trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Các nhà ngoại giao phương Tây đóng tại Manila và giới phân tách cho nhân thức, nước cờ "thí tốt" của ông Rodrigo Duterte là một kế hoạch giả mạo hiểm.

Vì ông tấn công cược quan hệ đồng chí với Hoa Kỳ tham gia việc theo đuổi một mối quan hệ chưa có gì bảo đảm với China, cho đến vừa qua vẫn được Manila xác định là mối đe dọa bình yên chủ yếu.

Ông Gregory Poling từ Trọng tâm Nghiên cứu Kế hoạch và quốc tế (CSIS), Hoa Kỳ đánh giá:

"Đó là một chiến thuật thảo luận quái dị. Rodrigo Duterte đã đơn phương sa thải đòn bẩy độc nhất ông có để thương lượng với Bắc Kinh - chiếc ô an ninh của Mỹ."

Một quan chức tại đại sứ quán Hoa Kỳ ở Manila cho hay:

"Chúng tôi sẽ tiếp tục tôn trọng các cam kết kết hợp của chúng tôi, cũng như trách nhiệm hiệp ước. Chúng tôi kì vọng Philippines cũng khiến cho tương tự."

Trương Bảo Huy, một giáo sư từ Đại học Kỵ Nam, Hồng Kông được The Wall Street Journal dẫn lời cho rằng, đối với Bắc Kinh, sẽ là một món hời nếu như Manila được kéo khỏi vòng tay của Washington.

Ông Rodrigo Duterte sẽ được Trung Nam Hải chào đón tận tâm với đầy đủ nghi tiết trọng thể.

Ông Huy dự đoán, Bắc Kinh sẽ có những nhượng bộ tí hon về quyền tiến công bắt cá để nắm lấy thời cơ quà trong việc định hướng lại toàn cục cục diện Đại dương Đông.

Đó là đánh sập một cột trụ cần thiết trong kế hoạch của Hoa Kỳ ở Biển Đông, Trương Bảo Huy bình luận.

Cái gì Rodrigo Duterte mong muốn nhận được trong khoảng TQuốc thì ông đã nói công khai:

Tài trợ và giúp sức kỹ thuật công nghệ xây dựng cơ sở hạ tầng, xây dựng tuyến các con phố sắt mới trên đảo Luzon và Mindanao, cho Philippines vay khuyến mãi trong 25 năm để mua sắm vũ trang...

TQuốc đã bỏ rơi Philippines trong một vài năm qua, khi mà vẫn chắc chắn đầu cơ hàng chục tỉ đô la Mỹ cho các nước khác ở châu Á, những nước nhập cuộc ý tưởnrg Một vòng đai, một con đường của ông Tập Cận Bình.

Trong khi Mỹ chỉ trích chiến dịch chống tội phạm ma túy mà ông Rodrigo Duterte khởi động, Bắc Kinh không những chẳng ý kiến gì, mà ông Đại sứ Triệu Giám Hoa còn hết lời truyền tụng Rodrigo Duterte quả là người nhân đạo. [1]

Người viết nghĩ là, ông Rodrigo Duterte chọn lựa đúng hay sai thì chỉ có cư dân Philippines mới đánh giá đúng đắn, bởi lẽ hơn người nào hết họ hiểu đâu thực thụ là ích lợi đất nước cốt lõi của bản thân.

The Wall Street Journal tổng thích hợp đánh giá của giới ngoại giao và các nhà phân tách khá chính xác, đã tới lúc Mỹ phải xem lại và có hiệu chỉnh thích hợp kế hoạch của chính mình ở Đông Nam Á.

Tuy nhiên theo người viết, uy tín của Hoa Kỳ trong khu vực do chính các hành động và quyết sách của Washington quyết định, chứ chẳng có khách hàng nào "giáng đòn" tham gia nó.

Bởi vậy thay vì ngồi than phiền ông Rodrigo Duterte thế này hay thế khác, nên chăng các nhà hoạch định chính sách Hoa Kỳ cần phải xem lại chính mình và những gì đã làm, đã nói ở châu Á - Thái Bình Dương nói tầm thường, Hồ Đông nói riêng.

Mặc dầu có những phát ngôn gây tranh biện, nhưng có lẽ ông Rodrigo Duterte đã nhận ra then chốt nhân tố hậu Phán quyết Trọng tài, ích lợi đất nước mấu chốt của Philippines là gì, và làm cho thế nào để làm được nó.

Khi Rodrigo Duterte quẳng cái gọi là "chiếc ô an ninh" của Mỹ sang một bên để thương lượng với TQuốc, thì đối tượng cần phải xem lại chính là Hoa Kỳ, ko phải Philippines.

Một khi Hoa Kỳ chạm chán gian nan trong việc duy trì vị trí đóng quân luân phiên tại Philippines trong những năm tới, thì cũng đồng nghĩa với sức mạnh và tác động của Mỹ sẽ còn sụt giảm.

Bởi thế Mỹ cần có những tính toán và hiệu chỉnh ý tưởnrg thích hợp mới mong giữ được chỗ đứng như mong muốn ở Đại dương Đông.

Còn về phần TQuốc, mặc dù Bắc Kinh đã "bắt thóp" đòn bài Mỹ của ông Rodrigo Duterte, nhưng họ sẽ vẫn chớp lấy cơ hội này để "rửa mặt" sau Phán quyết Trọng tài.

Đồng thời kéo Manila khỏi vòng tay người Mỹ cũng là điều Trung Nam Hải mong chờ từ lâu, cơ hội đã tới thì không dễ gì họ bỏ qua.

Tài liệu xem thêm:

[1]http://www.wsj.com/articles/philippine-leader-rodrigo-duterte-rolls-dice-with-embrace-of-china-1476639455

Có thể bạn quan tâm: tin tức nhanh bóng đá