Bún mắng cháo chửi

Trước đây, có đa dạng luồng tranh biện rằng bún mắng cháo chửi có hay là không có, trên mỗi con đường phố cổ hủ xa xưa. Rồi người ta cũng phải công nhận rằng yếu tố đó có thật. Những người sống ở đây thường gượng nhẹ rằng Hà Nội gốc không có thói chửi càn.

Thực ra khiến cho gì có khái niệm Hà Nội gốc. Mọi cư dân thành thị đều được sinh ra từ sự di dân trong khoảng vùng quê tụ ở chợ cả. Lý Thái Tổ dời đô về đây cũng là người Kinh Bắc. Ngài chẳng hề có gốc ở đây. Những gì được lưu truyền dù bị động thì có nguy cơ bất cứ lúc nào cũng sẽ biến thành... “di sản”. Dù muốn hay không thì “di sản” này vẫn được xếp hạng.

Dân Tràng An thường nghĩ là “món” văng tục nơi đây không có mà du nhập từ nơi khác đến theo luồng người nước ngoài vào định cư tại đất nước nhà. Vậy mà kỳ lạ thay, giả dụ rời xa nơi này, thấy tần suất các câu tục giảm đáng kể.

Minh họa: Lê Tâm.

Ở một quán nước, cô chủ quán hỏi đồng hương từ quê lên Thủ đô lái taxi: “Sao ở quê anh có nói tục đâu mà lên đây anh văng đệm đa dạng thế”?.

Anh đồng hương taxi rằng: “Thì đến đâu quen đấy. Anh đến đây rồi thì cũng phải trưởng thành chứ ĐM”. À. Mà để cho câu chuyện dễ nói hơn thì các từ ĐM nên chuyển sang một từ hăng hái cho nó dễ nghe. Ví dụ ĐM = Kính anh (chị). Quy ước thế. Khi người ta sắp phang một vật nặng vào mặt người đối diện thì sẽ có mẫu câu là: Kính anh! Tôi đập chết cụ anh hiện nay. Kính cả họ nhà anh.

Thực ra mẫu câu này chỉ dùng với côn đồ chứ chủ quán ít sử dụng. Vì đơn giản là chủ quán không muốn đối đầu với khách biến bản thân mình thành du côn. Nghe nói có 2 chủ quán vì nhỡ mồm "kính anh" với khách thì bị khách đả thương. Có chủ quán bị tổn thất một bên mắt vì bị khách đả thương bằng thìa cà phê. Vâng. Khách cũng chả vừa đâu. Những người ở xa thường than sao khách bị chửi mà vẫn ăn. Không biết nhục là gì sao?

Xin thưa bún mắng cháo chửi ở đây ko phải là câu chửi dành cho người nào cụ thể mà là chửi đổng. Rủa bạn nào đó, rủa thằng chết băm chết vằm nào đó ăn không ăn hỏng của bà. Rủa nhân viên nào đó lá mặt lá trái… Chủ quán biết thừa chửi khách thì sẽ bị khách tải bàn ghế tham gia đầu nên cũng biết hãi khách. Nhưng tại sao phải chửi khi mà ở nơi khác, người ta không mất ngày giờ, tốn calo cho việc này.

Thực chất đây là một lề thói truyền nhiễm trong một cộng đồng. Ngày xưa có những cụ già bị mất gà có thể chửi trong khoảng sáng đến chiều, hôm sau bắc ghế chửi tiếp. Rủa năm đời mười đời thằng nào đó khiến cả họ nó ăn không ngon ngủ không yên mà phải mang gà tới trả.

Câu rủa thường lấy cái chết bỏ ra cho cả đội hình. Thí dụ thằng móc túi chắc chắn "chết đường chết chợ chết chị chết em". Sau đó còn thêm "Còn thằng đứng xem về nhà chết nốt". Chả khác gì Gia Cát xưa mắng Chu Du hộc máu, Vương Lãng lìa đời. Tiếng nói là ảo hay thực. Lời nói gió bay sao có sức nặng như búa rìu, xót xa như xát muối?

Hiện giờ, những “chửi gia” đã hết mà chỉ còn vài chủ quán chửi đổng. Yếu tố này chẳng thấm thía gì mà đồng đội than thở. Yếu tố đáng than vãn đáng sợ hơn phổ quát đang ở ngay trong nhà người mua và ngôi trường con em ta học. Hãy dành thời gian lắng nghe ở cổng trường hay quán nước đầu ngõ để xem con em văng tục, nói đệm rầm rịt như thế nào. Đây mới là nguy cơ trên diện rộng.

Còn bạn. Bạn đã sốc khi nghe con em bản thân văng tục chưa?

Lê Tâm
Xem thêm: váy ngủ lụa